Notas by die bespreking van Cutting for Stone deur Abraham Verghese

Die buiteblad

Die buiteblad is ‘n afbeelding van die tweeling seuns, Marion en Shiva (hoof karakters) wat met hulle hond, Koochooloo in die Adis Ababa landskap in die omgewing van die Missing Hospital terrein hardloop.

Titel van die boek

Die titel van die boek kom uit die Eed van Hippokratis.

Naamlik: I will not cut for stone, even for patients in whom the disease is manifest; I will leave this operation to be performed by practitioners, specialists in this art.

Volgens Verghese verwys die insluiting van hierdie reël in die Eed na ‘n praktyk in die antieke tye toe stene in die blaas epidemies en baie pynlik was.  In daardie tyd was daar vakmanne (stone cutters) (steensnyers) wat in die blaas kon sny om die stene te verwyder.   Omdat hulle hulle messe aan hulle bebloede voorskote afgevee het, het die pasiënte die volgende dag aan infeksies gesterf.

Die woord stone hou dus verband met etiek in die medisyne maar ook met die van, Stone van karakters in die verhaal

Daar word hoofsaaklik van ‘n verteller in die boek gebruik in die persoon van. Marion Stone een van die tweeling seuns in die verhaal.

Skrywer

Abraham Verghese is in 1955 in Ethiopië gebore. Sy ouers was van Indiese afkoms en het as onderwysers in Ethiopië gewerk.  Hy is in die Malankara Ortodokse Siriese Christelike geloof groot gemaak.

Hy het sy mediese opleiding in Ethiopië begin, maar moes dit onderbreek gedurende die uitbreek van die Staatsgreep in 1974. Hy voltooi sy mediese opleiding gedurende 1979 by die Madras Universiteit in Madras (nou Chennai) in Indië.

Nadat hy sy internskap daar voltooi het, verhuis hy na die VSA waar hy sy loopbaan verder suksesvol ontwikkel.  Hy is tans Professor vir Teorie en Praktyk van Medisyne by die Standford Mediese Skool.

In ‘n stadium het hy sy mediese loopbaan onderbreek om die prestige Writers Workshop in Iowa by te woon.  Gedurende 1991 behaal hy’n Masters of Fine Art graad in Iowa.

Hy is die skrywer van drie beste verkope boeke:

  • My Own Country: A Doctor’s Story – een van die 5 beste boeke van die Time Magazine van die betrokke jaar en later verfilm
  • The Tennis Partner: A Story of Friendship and Loss
  • Cutting for Stone in 2010 – nommer een op die onafhanklike boekverkopers lys en hoog, op die New York Time se Fiction lys asook op die USA Today Bestsellers lys.  Die boek gaan ook verfilm word.

Temas in die boek

Cutting for Stone is ‘n familie sage binne die konteks van die mediese praktyk. Dit is ‘n fiksie roman hoewel dit hier en daar gekoppel is aan spesieke gebeure of persoonlikhede. Byvoorbeeld die staatsgreep in Ethiopië wat in die verhaal beskryf word, het eintlik vyf jaar vroeër plaasgevind.

  • Die familie sage tema gaan oor liefde, verraad, siekte en vergifnis
  • Die mediese fasette gaan oor meelewing en toewyding.  Die belangrikste boodskap is dat die dokter empatie met die pasiënt moet hê. “Words of comfort” kom dikwels voor as amper ‘n logo.

Ses van die karakters is dokters. ‘n Groot deel van die boek bevat  beskrywings van operasies en siekte toestande.  Ek gaan nie soseer daarop fokus nie maar hoofsaaklik op die familie intriges.

  • Politieke, kulturele godsdiens fasette speel af oor vier kontinente Engelland, Indië, Ethiopië en die VSA

Agtergrond waar die kern van die verhaal grotendeels afspeel.

Verhaal speel grotendeels in Adis Ababa, die hoofstad van Ethiopië af.  Ethiopië is in die horing van Afrika geleë en het ‘n bevolking van ongeveer 93 000 000.  Die grootste deel van die bevolking is Christene en ongeveer een derde Moslems. Joodse gemeenskap – tagtiger jare emigreer na Israel.

Gedurende die periode wat die verhaal afspeel, was daar politieke onrus in die land wat die burgerlike samelewing op twee vlakke geraak het:

Burgerlike groepe soos studente en werkers het teen die Keiser, Haile Selassie gedraai weens die wêreldwye krisis wat olie pryse laat styg het, te kort aan kos ens. Maar ‘n oorname van regering word afgeweer.

Tweedens het ‘n vryheidsbeweging van Eritrea (Noordelike buurstaat van Ethiopië) bedrywighede geloods, o.a die kaping van ‘n vliegtuig van die Ethiopean Airlines Boeing 707  na Khartoum te vlieg.

Die onrus het die mense van Missing Hospitaal direk gelaat.  Ghosh was onskuldig vir ‘n tyd in die gevangenis aangehou; Rosina se man en Genet se pa, Zemui. ‘n soldaat in die weermag word in die onrus dood geskied: Genet is deel van die Eritrea vryheidsvegters wat die vlietuig kaap; Marion moet uit die land vlug nadat hy onskuldig verdink word as betokke by die vliegtuig.  Die aand van Ghosh se inhegtenisname herinner Hema Marion en Shiva om hulle gebede te sê. Volgens Marion het hy saam tot ‘the bleeding heart of Jesus” ook tot die ander godsdienste se gode ook gebid so beangs was hulle.

Onmiddelike ogewing waar die verhaal afspeel:

‘n Kern deel van die verhaal speel af in die Missing Hospitaal waar die karakters hulle bevind.

Dit is ‘n sending hospitaal en bestaan uit ‘n geboue kompleks op die rand van Adis Ababa se stadsbedrywighede. Dit bestaan uit ‘n hospitaal en woonkwartiere vir die personeel.  Dit is omhein en word as ‘n compound beskrywe.

Die naam is eintlik Mission Hospital, maar die Ethiopiese klerk wat die hopitaal geregistreer het, kon nie mission uitspreek nie en het dit as missing geregistreer.  Niemand kon hom oortuig om dit te verander nie.

Karakters:  Thomas Stone, Sister Mary Joseph Praise, Ahi Ghosh, Kalpana Hemlatha (Hema), Marion Stone, Shiva Stone, Genet en Rosina. (Saam met die bespreking van die karakters sal ek ook’n van die storielyn volg)

Thomas Stone

Sy ouers was Britse burgers wat in Indië gewoon het,. Sy pa Justifis Stone was ‘n District Collector in the Civil Service.  Hy was selde tuis agv van sy werk.  Wanneer hy wel tuis was, het hy kru en liefdeloos opgetree.    Tydens sy studiejare as dokter moes Thomas ontdek dat sy pa simptone gehad het van sifilus van die spinale koord en die brein en en sirrose van die lewer. Sy vrou Hilda, ‘n Katoliek was diep godsdienstig.  Sy het hulle seuntjie, Thomas oorlaai met liefde en hom ‘n godsdienstige opvoeding gegee.  Hulle was baie geheg aanmekaar.  Hy was 8 jaar oud toe sy weens ernstige TB in ‘n sanatorium opgeneem is.  Die skeiding van sy ma het hom diep geraak.  Hy het daagliks 50 Our-Father – Hail-Marys opgesê, “swaar kruis onder die skoolklere gedra, gevas totdat duiselig was, sy krieket kolf gebreek as offer, ‘n sny op sy voorarm gemaak en bloed op die shrine van Virgin Mary gestort. Hy hoop dat God sy ma gesond gaan maak.

Hy was vir drie jaar ouerloos tot hy op 11 jaar ook TB opgedoen het en ook in die sanatorium opgeneem is.

Hierdie gebeure het ‘n blywende letsel op die persoonlikheid van Thomas gehad.  Die verlies het hom weerhou om weer met iemand te bind. Dit het ‘n impak op sy emosionele, sielkundige en sosiale ontwikkeling gehad.

Hy word gesond maar sy ma sterf. In die sanatorium begin hy belangstel in siekte toestande en hospitaal prosedures. Die hoof van die sanatorium, Dr Ross moedig hom aan en stel hom bloot aan behandelingspraktyke om pasiënt te help.  Na sy ma se dood het Dr Ross sy amptelike voog geword en hom na ‘n kosskool in Engelland gestuur.  Sy pa het intussen ook gesterf en daar was ‘n klein erfporsie wat hom instaat gestel het om medies in Edinburg te gaan studeer.  Hy het ‘n aanvoeling vir siekte en lyding. Maar verder as dit was hy emosioneel geinibeerd met onontwikkelde sosiale vaardighede. (Amper ‘n teenstrydigiheid in sy persoonlikheid).

In Edinburg verloor hy hom in sy studies en vind stabiliteit en volledigheid wat hy voorheen gemis het. Hy word raakgesien weens sy deeglikheid, hardwerkenheid en kennis en dit maak deure vir hom oop. Op ‘n vraag van ‘n bekende Senior Konsultant Chirurg, aan ‘n aantal kliniese assistente: What treatment is offered by ear in an emergency?  Kon slegs een person die antwoord gee, ‘n mediese student, Thomas Stone: “Words of comfort, Sir”.

Hy vorder tot Senior Kliniese Assistent by Edinburg totdat hy na Indië moet vertrek om sy beskermheer, Dr Ross wat baie siek was by te staan.  Na Dr Ross se dood aanvaar hy ‘n pos as Konsultant Chirurg by die Staatshospitaal in Madras.  Hy vind egter nie aansluiting by die Indiese dokters nie wat afsydig teenoor Britse dokters optree en doen aan soek vir ‘n pos as chirurg by Missing Hospitaal.

By Missing is dit ‘n goed bewaarde geheim dat Thomas by ‘n paar geleenthede ongewoon aan sy lewensstyl liefde en toewyding vir sy werk hom smoor dronk gedrink het.

Sister Mary Joseph Praice

Sy is ‘n Indiër van Madras en ‘n non van die Carmelite beweging.  Sy en haar vriendin en mede non, Sister Anjali word deur die beweging na Yemen per vragskip gestuur om die liefde van Christus uit te dra.  Op die skip breek tifus koors uit tussen die passasiers.  Sister Mary gaan soek hulp by die Britse dokter wat sy toevallig op die skip raakgeloop het en so kruis haar paaie met Thomas Stone.  Sy vind hom ernstig siek en gedehidreer van seesiekte en verpleeg hom totdat hy op die been is om haar te help met die siek passasiers.  Hulle werk as span saam en red van die siekes maar nie almal nie onder andere haar vriendin, sister Anjali.  Mary wat haar opleiding in die mediese kollege en hospital ondergaan het. het gevind dat die dokters dikwels op siektes fokus het en afstandig teenoor pasiënte en lyding is.  Thomas Stone was anders in sy benadering.

Hy vra haar om saam met hom na Ethiopië te gaan om in die Missing Hospital te gaan werk. Sy besluit egter om voort te gaan met haar opdrag en in Aden agter te bly.  Hulle afskeid is vir haar traumaties. “What she couldn’t bear was the feeling that something vital had been plucked out and uprooted from het chest when he walked away.  She’d wanted to cling to him, to cry out to him not to leave. She had thought her life in the serviceof the lord was complete.  There was, she saw now, a void in her life that she never known exited.”

  1. 25

In Aden vind sy dat die Belgiese non, Sister Beatice, wat sy daar moes ontmoet vir haar bediening intussen gesterf het.  Na baie ontberings in Aden, insluitend verkragting vind sy haar weg na Ethiopië en begin werk by Missing Hospital as Thomas Stone se teater assistent   in teater 3 vir sewe jaar werk hulle as ‘n uitnemende span.

Daar kom egter ‘n dag in 1954 dat Mary volgens skedule nie by die teater opdaag nie en Thomas haar in haar kamer vind in kraam, half in ‘n koma en haar na die teater dra.  Sy kon nie deurgehaal word nie, maar die tweeling seuns wat gebore word, oorleef.

Hema. Die hospitaal se ginekoloog kom net betyds van haar vakansie terug om by Thomas oor te neem

Thomas is verskrik, platgeslaan en nouliks instaat om Mary te help.  Hy besef dat hy instaat is tot liefde en dat hy haar al vir sewe jaar liefgehad het.  Hy vra die priester wat in die teater opdaag om te bid vir ‘n wonderwerk, maar die wonderwerk is dat die babas oorleef

Die tweeling se koppe is by geboorte met ‘n koord verbind.  Hema bid tot die Hindu God, Shiva, toe sy moes besluit om dit te knip.  Sy het asem opgehou maar niks het gebeur nie.

Toe sy met die babas in haar arms staan voor Thomas Stone en vra wat hulle name moet wees, was sy reaksie neem hulle weg, hy wil hulle nooit sien nie.

Ten spyte van haar argument met hom wil hy oorweldig deur smart en pyn,niks met die babas te doen hê nie en verdwyn. uit die land en vestig hom mettertyd in die VSA waar hy ‘n bekende chirurg word.

 Ahi Ghosh en Kalpana Hemlatha (Hema)

Hulle is beide knap toegewyde dokters by Missing.  Sy is ‘n ginekoloog en hy ‘n internis. Hulle is getroud en het stewige gelukkige huwelik.

Hulle is beide Indiërs en was klasmaats in die Mediese Kollege in Madras.

Ghosh is ‘n opgewekte grapmaker. In ‘n resensies word hy as die skrywer se mees sielvolle karakter beskou ‘n man van wysheid en ‘n gevoelsmens.. Hy is lief vir die lewe en sien pasiënte as mense en nie net as probleme wat opgelos moet word nie.

Gosh en Hema neem die Stone tweeling aan na Thomas verdwyning

By Ghosh se sterfbed ernstige siek met leukemia besef Marion hy het nou ‘n nuwe verstaan van die woord verlies.  Hy het sy biologiese ouers, verloor, sy oppasser Rosina, maar hy ervaar eers werklike verlies toe hy Ghosh verloor.  Toe Ghosh sterf, het hy gestop om ‘n seun te wees. Hy was nou ‘n man.

Die Tweeling              

Hema besluit om die eersgeborene Marion te vernoem na ‘n dokter in Alabama, VSA (Marion Sims) wat as die vader van ginekologie en verloskunde beskou is.  Die tweede geborene vernoem sy na Shiva die Hindu god.  By al twee se name voeg sy Praise by.  Aanvanklik  is hulle amper een identiteit; word na verwys as die twins of Shivamarion.

Hoewel hulle aanneemma ‘n Hindu is, word die kinders in die Chritelike geloof grootgemaak

Mettertyd besef Marion dat hy en sy broer verskil in persoonlikhede.

‘n Breek kom toe Shiva toe hulle 16 jaar oud is seks het met Genet, die huiswerker se dogter op wie Marion verlief was en beplan het om mee  te trou wanneer die tyd reg is.  Sy het saam met hulle groot geword en alles saam met hulle gedoen. Hy het hom gespaar vir haar. Hule verraad het hom diep geraak.

Marion Stone

Hy studeer na skool aan die Haile Selassie Mediese skool in Adis Ababa.  Hy is hardwerkend, toegewyd en verantwoordelik

“I grew up and find my purpose and it was to become a doctor…  Few docters will admid specially the young ones.  but subconciouly in entering the profession, we must believe that ministering to others will heal our woundedness.  . Of Nie

Op 10 Januarie 1979 moes Marion inderhaas uit Ethiopië vlug nadat sy naam verkeerdelik aan die bedrywighede van die Eritrea vryheidsbeweging verbind is.  Hy aanvaar ‘n internskap in chirurg by ‘n hospitaal in arm deel van New York (die Bronx). Hy vorder tot ‘n attending/ besoekende chirurg.

Hy spoor Thomas Stone op en na pynlike gesprekke ontwikkel hy begrip vir sy biologiese pa en versoen hy met hom. Hy besef egter dat vir hom en Shiva beter was om by Ghosh en Hema op te groei as by Thomas.  Hy slaag teen die einde van die verhaal daarin om die brief  op te spoor wat Sister Mary op die dag van haar bevalling aan Thomas geskryf het en in sy kantoor gelos het, aan hom te besorg. Thomas het in sy haas om weg te kom nie die brief gesien nie.

Genet soek hom op in New York, in ‘n ernstige siek.  Hy versorg haar en beland met haar in die bed. Hy het hom al die jare gespaar vir haar en nou wil hy die illusie hê dat sy syne was.  Sy vertel hom van die pad wat haar lewe geloop het en haar berou oor verkeerde besluite wat sy geneem het.

P 485

Ongelukkig besmet sy hom met Hepatites B wat byna sy dood kos.

Shiva Stone

Hy is ‘n genie, hoogs intelligent en talentvol, impulsief het ‘n vrye gees/free spirit en ‘n individualis en alleen mens.

Hy stel nie belang in formele mediese studies nie maar wil in die rigting werk. Hy word deur Hema in chirugie in Missing opgelei.  Hy spesialiseer in geboorte gekoppelde fistula chirugie en word ‘n wêreld erkende kundige op die gebied.

Shivamarion

Die tweeling word weer Shivamarion wanneer Hema en Shiva na New York kom toe Marion ernstig siek in die hospitaal is.  Shiva oorreed sy biologiese pa, Thomas Stone, om ‘n deel van sy lewer op Marion oor te plant – dit was die enigste manier om Marion te red.  Die operasie is suksesvol, maar na ‘n paar dae tree komplikasies by Shiva in en sterf hy.

Terwyl Marion troos soek by Shiva se bed na sy dood;: “Fate and Genet had conspired to kill my liver, but Shiva had a role in Genet’s and hence my fate.  … But now by a brilliant and daring rearrangement of organs, Shiva/marion had readjusted… we had down/sized.  Hoewel al sy ander organe gesterf het, het ons die helfte van sy lewer behou en is ons steeds Shivamarion – Shiva leef in my.  Shiva se tipe logika lei my om te aanvaar ons is by geboorte geskei maar nou is ons weer een. P519

Eventueel keer Marion hy terug na Ethiopië en werk in Missing Hospiaal.

Rosina en Genet

Rosina

Rosina was Thomas Stone se huiswerker by Missing Na sy verdwyning word sy deel van Ghosh en Hema se huishouding en help om die tweeling groot te maak . Sy pleeg selfmoord nadat sy Genet se so te sê vermink het in ‘n besnydenis poging na haar seks eskapade met Shiva.

Genet

Genet groei saam met die tweeling op.  Sy is begaafd en beeldskoon.  Sy deel die tweeling se belangstelling in medisyne en word saam met Marion as student by die Haile Selassie Mediese skool toegelaat.  Sy raak egter die pad byster, sluit aan by die Eritrea weerstandsbeweging en na ‘n swerwe lewe in Afrika beland sy in New York waar sy o.a. in die tronk beland; haar kind van haar weggeneem word en vir aanneming gegee word. Die kind is gebore uit haar verhouding met ‘n mede vryheidsvegter wat gesterf het in skermutselings elders in Afrika.  In New York trou se met man van Eritrea vir wie sy baie lief was.  Sy vind egter uit dat hy ‘n verhouding met ‘n ander vrou het, wag hulle  in die vrou se kamer in en rand hulle met ‘n mes aan.  Hulle ontsnap egter voordat hulle ernstig beseer is en sy gaan tronk toe.

KRITIEK

  • Die roman het gloeiende resensies gekry, maar daar is ook punte van kritiek o.a: Mediese tonele is goed gedoen, maar die skrywer is nie altyd suksesvol in ander areas nie.  Hy verval in melodrama byvoorbeeld: in sy uitbeelding van Genet, wat nie veel van ‘n karakter is nie maar ‘n voertuig vir uiteenlopende rigtings in die Ethiopiese geskiedenis en kultuur soos etnisiteit  trots, vroue besnydenis, militêre aangeleenthede, Eritrea grens kwessies.
  • Die skrywe het probeer om te veel materiaal in sy storielyn te forseer. Hy het geneig om 19 eeuse skrywers wat hy bewonder na te volg – dit het nie gewerk nie.  Hy is op sy beste as hy aardsgebonde en homself is.
  • Mediese details meng soms in met die storielyn.
  • In die werklike lewe, werk alles nie altyd so netjies uit soos in die vertelling nie.

Afsluiting

In sy Erkennings aan die einde van die boek skryf Verghese:

  1. 541 Medicine is a demanding mistress yet she is faithfull generous and true. She gives me the priviledge of seeing patients and of teaching students at the bedside, and thereby she gives meaning to everything.

And like Ghosh, every year at commencement I renew my vows with her. I swear to be true to her, for the source of all …I shall not cut for stone.

Opmerking:

 My persoonlike verstaan is dat die skrywer die familie sage as storielyn gebruik om sy filosofie rondom die beoefening van die mediese beroep te reflekteer. 

Kota van der Mescht

5 Mei 2014

Bestel Cutting for Stone van Kalahari

 

Lewer kommentaar

Verskaf jou besonderhede hieronder of klik op 'n logo om in te teken:

WordPress.com Logo

Jy lewer kommentaar met jou rekening by WordPress.com. Log Out / Change )

Twitter picture

Jy lewer kommentaar met jou rekening by Twitter. Log Out / Change )

Facebook photo

Jy lewer kommentaar met jou rekening by Facebook. Log Out / Change )

Google+ photo

Jy lewer kommentaar met jou rekening by Google+. Log Out / Change )

Connecting to %s